Kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasındaki “atriyal septum” duvarında bulunan ve doğumdan sonra kapanması gereken yapının açık kalmasına Patent Foramen Ovale (PFO) denir. Toplumda her 5 kişiden birinde PFO vardır, ancak yalnızca %1’inden azında kapatma gereklidir.
PFO varlığında öksürme, aksırma veya ıkınma gibi göğüs içi basıncını artıran durumlarda bu küçük kapakçık açılabilir. Böylece kirli kan akciğerin temizleme sistemine uğramadan sol kalbe geçebilir. Bu durum, pıhtılaşmaya eğilimi olan kişilerde inme, felç veya organlarda ani beslenme bozukluğu gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. Kapatma kararı vermek için RoPE Skoru (Risk of Paradoxical Embolism) kullanılır.
1. 0–10 arasında puanlama yapılır.
2. Yüksek skor (örneğin 7–10) → PFO’nun inme ile ilişkili olma olasılığı yüksektir.
3. Düşük skor (0–3) → PFO’nun rastlantısal olma olasılığı yüksektir.
Bu skor, yaş, klasik risk faktörleri ve inme tipi gibi parametreleri dikkate alır.
PFO kapatılması şu klinik koşullarda gündeme gelir:
-
Nedeni bilinmeyen felç (kriptogenik inme)
-
Tekrarlayan geçici iskemik ataklar veya damar pıhtıları
-
Kan sulandırıcı ilaç kullanamama durumu
-
Genç yaşta PFO ile birlikte bacak toplardamarlarında pıhtılaşma eğilimi
Yüksek riskli PFO tipleri:
-
Büyük (>4 mm) veya uzun tünel tipinde PFO
-
Atriyal septal anevrizma
-
Çıkıntılı östakiyan kapakçık (>10 mm)
-
İstirahatte sağdan sola şant varlığı
PFO ve Diğer Klinik Durumlar
-
Migren: PFO ile migren arasındaki ilişki kesin değildir.
-
Platipne-Ortedeoksi Sendromu: Oturmakla veya ayağa kalkmakla ortaya çıkan, yatınca düzelen nefes darlığıdır. PFO eşlik ediyorsa kapatma gerekebilir.
-
Dalgıçlarda Vurgun Hastalığı: PFO ’su olan profesyonel dalgıçlarda vurgun hastalığı daha ağır seyredebilir. Bu durumda kapatma düşünülebilir.
PFO Tanısı Nasıl Konulur?
Tanı için ekokardiyografi yöntemleri kullanılır:
-
Transtorasik Ekokardiyografi (TTE): Göğüs üzerinden yapılan ilk değerlendirme.
-
Transözofagiyal Ekokardiyografi (TEE): Yemek borusuna yerleştirilen prob ile yapılan detaylı inceleme. İki ve üç boyutlu TEE ile PFO’ nun yeri, büyüklüğü ve risk özellikleri net olarak belirlenir.
- Kontrast Ekokardiyografi: Sağdan sola pıhtının geçtiği yolun ciddiyetini saptamak için mikropartikül hava kabarcıkları oluşturarak yapılan bir değerlendirmedir
Kliniğimizde PFO şüphesi olan tüm hastalara TTE, TEE (iki ve üç boyutlu) ve kontrast ekokardiyografi uygulanmaktadır..
