Gebelikte hipertansiyon, tüm gebeliklerin yaklaşık %8–10’unda görülen ve hem anne hem de bebek sağlığını ciddi şekilde etkileyebilen klinik bir durumdur. Gebelikte yüksek tansiyon tanısı, kan basıncının ≥140/90 mmHg ölçülmesiyle konur. Multidisipliner takip ve yönetim gerektirir. Kadın Hastalıkları ve Doğum, Kardiyoloji ve Perinatoloji ( Riskli Gebelik Uzmanlığı ) ile beraber sürecin yürütülmesi gerekebilir. 

1. Klinik Sınıflandırma: Hipertansiyonun başlangıç zamanı ve eşlik eden bulgular, tedavi yaklaşımını belirler:

Ø  Kronik Hipertansiyon: Gebelik öncesinde var olan veya gebeliğin 20. haftasından önce tespit edilen kalıcı yüksek tansiyon.

Ø  Gestasyonel Hipertansiyon: 20. haftadan sonra gelişen ve doğumdan sonraki 6 hafta içinde normale dönen tansiyon yüksekliği.

Ø  Preeklampsi: Tansiyon yüksekliğine proteinüri (idrarda protein) veya organ disfonksiyonunun (böbrek, karaciğer, nörolojik bulgular) eşlik etmesi.

Ø  Eklampsi: Preeklampsi tablosuna nöbetlerin (konvülziyon) eklenmesi.

Ø  HELLP Sendromu: Hemoliz, karaciğer enzimlerinde yükselme ve düşük trombosit sayısı ile karakterize, hayati risk taşıyan ağır tablo.

2. Risk Faktörleri

    Demografik: İleri anne yaşı (>35) veya çok genç gebelikler.

  Öykü: Önceki gebelikte preeklampsi, aile öyküsü, ilk gebelik.

  Mevcut Durum: Çoğul gebelikler, obezite, diyabet.

 Tıbbi Durumlar: Kronik böbrek hastalığı, antifosfolipit sendromu, molar gebelik.

3. Komplikasyonlar

ü  Anne İçin: Plasenta dekolmanı (ayrılması), akciğer ödemi, inme (serebral kanama), karaciğer ve böbrek yetmezliği.

ü  Bebek İçin: İntrauterin gelişme geriliği (IUGR), erken doğum (prematürite), ölü doğum.

4. Tedavi ve İlaç Yönetimi

      vHafif Hipertansiyon (140-159/90-99 mmHg): Genellikle ilaçsız, yakın takip yeterlidir.

v Orta-Şiddetli Hipertansiyon (≥150/95 mmHg): Antihipertansif tedaviye başlanır.

v Acil Durum (≥170/110 mmHg): Hastaneye yatış ve acil müdahale şarttır.

          İlaç Tercihleri:

v  Güvenli İlaçlar: Metildopa (ilk seçenek), labetalol, nifedipin.

v  Kontrendike (Yasak) İlaçlar: ACE inhibitörleri, ARB’ler ve direkt renin inhibitörleri (bebekte böbrek hasarı riski nedeniyle kullanılmaz).

v  Eklampsi Önleme: Nöbet riskine karşı Magnezyum Sülfat kullanılır.

5. Koruyucu Önlemler ve Yaşam Tarzı

ü  Düşük Doz Aspirin: Riskli gebelerde 12–16. haftadan itibaren başlanmalıdır.

ü  Kalsiyum Desteği: Günlük 1 g kalsiyum alımı riski azaltabilir.

ü  Beslenme: Rutin bir tuz kısıtlaması önerilmez; dengeli bir diyet yeterlidir. Gebelikte zayıflama amaçlı kilo kaybı önerilmez, kontrollü kilo alımı takip edilir.

6. Doğum Sonrası Takip

Gebelikte hipertansiyon öyküsü olan kadınlarda, ileriki yaşamlarında kardiyovasküler hastalık riski artar. Bu nedenle doğumdan sonra düzenli tansiyon takibi ve sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri (ideal kilo, egzersiz) hayati önem taşır.

“Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.”